Wie zich inschrijft bij Blue Carpet moet diploma’s laten zien. Die eis heeft me behoorlijk in verlegenheid gebracht. Ik heb ze natuurlijk wel, maar de vraag op welk deel van de zolder ze rondzwerven houdt me nu al nachten wakker. Nog nooit heeft iemand naar mijn diploma’s gevraagd en zelf heb ik er nooit waarde aan gehecht. Resultaten tellen, niét de papiertjes die er onder liggen.

“Vergeet wat je geleerd hebt!”. Dat is het allerbelangrijkste advies dat ik ooit van iemand heb gekregen. Het kwam van de ondernemer Baaijens, founder van het bedrijf Nedap, in een ver verleden begonnen als maker van hang- en sluitwerk. Dit bedrijf ontwikkelde zich binnen een aantal jaren tot een vooraanstaande leverancier van digitaal wonderspul. Ik kwam met meneer Baaijens in contact als presentator van het economische programma “Brandpunt-in-de-markt” waar hij zijn volledig geautomatiseerde, door computers gestuurde melkrobot kwam presenteren. Het was een geavanceerd apparaat, dat en passant ook nog de gemoedstoestand van de koeien bijhield. Zo kon de boer zien of het wel goed ging met Antje 4 en zo niet wat hij moest doen om haar goed te stemmen, zodat de melkproductie weer opliep.

Van deurkrukken naar computers

“Hoe word je van deurkrukkenmaker tot computerdeskundige”, vroeg ik Baaijens. “Door te vergeten”, zei hij zonder nadenken. Wie in een vast stramien zit komt elke keer met dezelfde oplossing van dezelfde problemen. Een fabrikant van boormachines, die zich ziet als fabrikant van boormachines zal altijd zulke apparaten blijven maken. Misschien rode en blauwe, maar het blijven boormachines. Als zo’n fabrikant zich niet ziet als fabrikant van machines, maar vooral als maker van gaatjes, gaat hij op zoek naar andere manier om ze te maken. Bijvoorbeeld met licht en water. Zó kom je tot nieuwe visies.

Een bedrijf is een instrument, géén doel

Ik ben die les van meneer Baaijens nooit vergeten en paste hem later –toen ik daar de creatieve leiding kreeg- toe op de KRO. Het leidde tot een volstrekt nieuw missionstatement.
Vroeg je in 1995 aan de medewerkers van de KRO wat voor bedrijf het was, dan kreeg je als antwoord: een radio- en televisiebedrijf. Maar dat was natuurlijk niet waar het bij een identiteitsorganisatie om gaat. Vraag je het nu, dan krijg je als antwoord: de KRO is een organisatie die een maatschappelijk doel wil realiseren en daarbij radio-, televisie-, internet en print als middel gebruikt. De nieuwe visie op het bedrijf dwong alle medewerkers om goed na te denken over een andere invulling van hun creatieve keuzes. Zo ontstond de internationaal befaamde Madonna-marketingcampagne van de KRO, werden de programma’s relevanter, nam de herkenbaarheid van de organisatie toe, werd de interne cultuur sterker en verbeterden óók de resultaten.

Complimenten van Wakker Nederland

Grootste compliment kwam afgelopen maand van de aspirant omroep Wakker Nederland, die in een onderzoek vaststelde dat de gemiddelde Nederlander niet meer weet waar de omroepen nou precies voor staan met uitzondering van BNN, EO, Max en de KRO. Van die 4 is de KRO de grootste, de best bekeken en de best beluisterde omroep. Diploma’s? Je moet ze hebben als een soort zekerheidsstelling, maar daarna zo snel mogelijk vergeten waar ze voor staan. De levensles van Meneer Baaijens neem ik nog dagelijks ter harte. Zijn visie heeft inmiddels ook een mooie naam gekregen: concepting.

Ton Verlind

Ton Verlind is columnist bij Blue Carpet. Lees ook zijn artikelen op www.tonverlind.nl.