De maakbaarheid van je eigen wereld

• Masterclass met prikkelende stellingen, nieuwe inzichten via een praktisch en toepasbaar analysemodel en aansprekende praktijkvoorbeelden die garant staan voor een interactieve en inspirerende sessie.
• U krijgt heldere inzichten in de (vermeende) maakbaarheid van uw eigen wereld, waarom “iedere organisatie de resultaten krijgt zoals het georganiseerd is” en u zal anders kijken naar waarom de praktijk zo weerbarstig is.
• Tevens leert u vanuit uw eigen rol als leidinggevende het verschil te maken tussen veranderen en structureel te VERANKEREN.

Herkent u dit?

Het klassieke managementparadigma gaat uit van een scheiding van denken en doen en daarmee een maakbaarheid van de wereld, een bepaalde voorspelbaarheid van de toekomst en een eenvormigheid van afnemers. Dit is echter nooit zo geweest!
Vaak proberen organisaties problemen op te lossen met hetzelfde denken als waarmee de problemen veroorzaakt zijn. Deze quote van Albert Einstein geeft aan dat het oude denken en handelen vaak niet de methode is die tot de gewenste nieuwe inzichten en veranderingen leidt. Management kijkt vaak bij een verandering meteen naar de structuur van de organisatie (het ‘harkje’) en de mensen (de ‘poppetjes’).
Maar realiseert u zich dat veranderingen in een organisatie de optelsom vormen van een nauw verweven onderling verbonden samenspel van verschillende bouwstenen? In de masterclass staan we stil bij welke aspecten u het beste kan beginnen alvorens aan de structuur te sleutelen…

En tenslotte, waarom mislukken zoveel veranderingen? Wat zijn de leerervaringen van bedrijven die het wel goed doen? Welke organisaties gaan het verschil maken, waarom en hoe?
U krijgt in een interactieve setting een (ont)nuchterende kijk op de moeite die we (vaak niet) doen om de maakbaarheid en veranderingen aan te gaan en om een echte duurzame verankering op te bouwen.

De toekomst!

Basis van de masterclass vormt het Organization Performance Model. Dit OPM-model dient als basis om inzicht te krijgen waarom het logisch is dat organisaties de resultaten krijgen die ze eigenlijk verdienen. Met dit model als leidraad kan u de gewenste verandering allereerst analyseren om vervolgens te weten aan welke knoppen u kunt draaien om de verandering en uiteindelijk verankering door te voeren.

Anders denken betekent anders doen. Het OPM-model geeft de structuur en vormt de denkrichting. De gewenste maakbaarheid dient vervolgens door uzelf en de collega-managers vanuit persoonlijk leiderschap te worden (be)geleid.

Als inspiratiebron voor deze masterclass dienen naast het OPM-model diverse praktijkcases en literatuurstudies van auteurs zoals Jim Collins, Ben Tiggelaar, Steven Covey en Manfred Kets de Vries. De trainer heeft op geheel eigen wijze theorie en praktijk bij elkaar gebracht en brengt u met deze masterclasss inzichten bij die u meteen kan toepassen.

De deelnemers zullen geprikkeld en gestimuleerd worden daadwerkelijk maakbaarheid en verankering op de agenda te zetten. Interactie, specifieke voorbeelden en op het bedrijf zelf toegespitste cases zorgen voor inspiratie en bezieling, stof tot nadenken en vooral call-to-action!

Kosten

• De kosten voor de eendaagse workshop (en drankjes, lunch en documentatie) bedragen 249,- excl BTW.
• Blue Carpet-leden betalen het speciale Blue Carpet-tarief van 199 euro excl. BTW.

Inschrijven

• Blue Carpet-leden schrijven in via de community
• Niet-leden kunnen zich per mail of telefonisch aanmelden

Over de workshopleider

Erik Bekkering heeft als senior manager op directieniveau ruim 20 jaar ervaring in het bedrijfsleven (Procter&Gamble, Delta Lloyd, PcM Uitgevers) met vraagstukken rond klantgerichte marketing en veranderprocessen. Als interim-manager en adviseur werkt hij al ruim 7 jaar met opdrachtgevers zoals NDC/VBK, Rabobank Amsterdam, Stichting Lezen en Schrijven, Universiteit van Amsterdam, TNO, Interpolis, AD Nieuwsmedia, FNV Bondgenoten en Natura Artis Magistra.
Deze brede ervaring maakt Erik een gepassioneerd ervaringsdeskundige rond verandermanagement en commerciële vraagstukken met als kenmerk “passie voor de klant” om zo van buiten naar binnen te kijken als het gaat om de gewenste verandering.

 —–

Regelmatig houden we een informatiebijeenkomst voor interim-professionals die persoonlijk willen kennismaken en meer willen weten over wat Blue Carpet te bieden heeft. We vertellen over onze visie op het vak, de opdrachtgevers en opdrachten, de communitywebsite, kennisbank, aanbiedingen van servicepartners en de geplande events en opleidingen. Uiteraard beantwoorden we graag alle vragen en staan we open voor suggesties om ons dienstenpakket uit te breiden!

Plaats: ons kantoor in Baarn.

In verband met de omslag in informatievoorziening staan er op dit moment geen informatiebijeenkomsten ingepland. Uiteraard zijn wij bereikbaar voor al uw vragen en indien gewenst is het mogelijk een kennismakingsgesprek in te plannen.

U komt naar een van de informatiebijeenkomsten? Van harte welkom: stuur een mail met uw naw-gegevens en u ontvangt een bevestiging.

Met vriendelijke groet,

Op mt.nl staat een interview met Jeroen Smit over de tv-serie.

Wat leert de gewone manager van je tv-serie?

“Managers zijn goed in het leiden van processen. Maar het is iets anders dan ­leidinggeven. Dat is een dilemma. Een goede manager kan heel lang stijgen in de hiërarchie, maar hij moet niet de topman worden. Ik heb zelf bedrijfskunde gestudeerd. Leuke tijd gehad, veel ­geleerd, maar je moet kinderen van 18 natuurlijk niet opleiden tot manager. Ik zou het mijn eigen kinderen afraden. Laat ze hun passie volgen, goed worden in wat ze leuk vinden. Mochten ze leiderschapskwaliteiten bezitten, dan kunnen ze ­altijd nog een MBA doen. Zes jaar voor het misging met Ahold sprak op een bedrijfstop een van de ­oudgedienden: Hans van Meer, dik in de 70. Hij sprak profetische woorden. ‘Het gaat hier over market cap, shareholder value, price-­earning. Ik hoor niemand over ­schone vloeren en tevreden klanten.’ Toen dachten ze: ouwe zeur. Maar hij kreeg gelijk. Managers zorgen ervoor dat de processen goed lopen, maar een leider moet houden van het product dat hij maakt, van zijn klanten en ­medewerkers. Daarom is het goed dat bij Ahold Dick Boer, een echte retailer, nu weer de baas is. De eerste kruidenier aan de top sinds Albert Heijn zelf… Dat vind ik een goed teken.” Lees verder op mt.nl.

Onze opdrachtgevers hebben in de afgelopen week onder meer de volgende opdrachten geplaatst:

Manager Compensation&Benefits EMEA

Ervaren programmamanager of projectleider van complexe projecten en programma’s

Reageren

Bent u al als participant aangesloten bij Blue Carpet? Dan klikt u op de opdracht van uw keuze en om de details te bekijken en te reageren. Het overzicht van alle opdrachten is te vinden via de Community. (Hiervoor moet u inloggen.)

Nog niet aangesloten bij Blue Carpet? U bent van harte welkom op een van de informatiebijeenkomsten en kunt ook meteen starten met de aanmelding.

Platform Zelfstandige Ondernemers is verheugd over de heldere conclusies in het concept SER-advies over de zzp’er. Daarin wordt onderstreept dat de zelfstandige zonder personeel unaniem gezien wordt als ondernemer. Het schept ook duidelijkheid over het criterium voor ondernemerschap. Als het aan de adviescommissie van de SER ligt, is het aantal opdrachtgevers irrelevant. Als een zzp´er er zichtbaar naar streeft om meer dan één klant te bedienen, kwalificeert hem dat als ondernemer.

“Dit advies is goed voor ondernemend Nederland”, zegt voorzitter Esther Raats-Coster van PZO. “Hiermee geven we het nieuwe kabinet de middelen om zzp’ers goed te bedienen. Er staat nu haarscherp zwart-op-wit wat een ondernemer een ondernemer maakt. Die definitie moet ook universeel zijn: nu kan het nog gebeuren dat iemand voor de ene wet wél en de andere géén ondernemer is. Wij hebben nu met ondernemers én werknemers vastgesteld dat dat niet nodig is. Zo kan er een streep worden gezet onder de ergernis die nu nog door de VAR-verklaring wordt opgeroepen.”

“We zijn tevreden met dit advies. Het beeld van de zzp’er wordt in ere hersteld”, aldus Raats-Coster. “Problemen kregen vaak onevenredig veel aandacht, terwijl het zelfstandig ondernemerschap juist zo veel kansen biedt voor Nederland. Gelukkig onderstreept het advies het belang van de zzp’er voor de innovatie, economie en samenleving. Maar we moeten onze ogen niet sluiten voor problemen. Knelpunten voor bepaalde sectoren en doelgroepen zijn nu afgebakend en gedefinieerd. Er zijn een aantal maatregelen genomen om deze weg te nemen. Zo beveelt de SER aan dat de vrijwillige toegang tot de WIA voor zzp’ers wordt verlengd naar een jaar. Ook verdient de toegankelijkheid tot private arbeidsongeschiktheidsverzekeringen aandacht. De toegang tot betere pensioenvoorzieningen moet nodig onderzocht worden.”

Dat de zzp’er een ondernemer is, betekent dat hij in vrijheid moet kunnen opereren, aldus de SER commissie in het conceptadvies. Concreet houdt dit in dat de zzp’er gevrijwaard moet blijven van collectieve verplichtingen of overeenkomsten. Ook concludeert zij dat een groot deel van de zzp’ers een boven modaal inkomen genereert. In enkele sectoren functioneert de markt niet optimaal, onder meer omdat de tarieven structureel onder druk staan. De mededingingswet biedt per 1 januari meer mogelijkheden voor ondernemers om onderlinge afspraken te maken.

Het SER-advies over de positie van de zelfstandige zonder personeel wordt vanmiddag gepresenteerd en werd opgesteld op verzoek van het kabinet. PZO was als grootste onafhankelijke belangenbehartiger voor zzp’ers betrokken bij het opstellen van het SER-advies. Op 15 oktober zal het advies ter stemming komen in de Raad. PZO voorzitter Esther Raats-Coster is tevens lid van de Raad.

Platform Zelfstandige Ondernemers (PZO)

Met 20.000 leden is PZO de grootste onafhankelijke belangenbehartiger voor zelfstandige ondernemers zonder personeel. PZO behartigt de collectieve belangen van de leden in politiek Den Haag. Daarnaast ondersteunt PZO haar leden met onder meer een juridische helpdesk en andere ledendiensten, zoals collectieve verzekeringsarrangementen. De vereniging Platform Zelfstandige Ondernemers is opgericht in 2002.

Participanten van Blue Carpet zijn aangesloten bij PZO.

Persbericht PZO

Platform Zelfstandige Ondernemers is verheugd over de heldere conclusies in het concept SER-advies over de zzp’er. Daarin wordt onderstreept dat de zelfstandige zonder personeel unaniem gezien wordt als ondernemer. Het schept ook duidelijkheid over het criterium voor ondernemerschap. Als het aan de adviescommissie van de SER ligt, is het aantal opdrachtgevers irrelevant. Als een zzp´er er zichtbaar naar streeft om meer dan één klant te bedienen, kwalificeert hem dat als ondernemer.

“Dit advies is goed voor ondernemend Nederland”, zegt voorzitter Esther Raats-Coster van PZO. “Hiermee geven we het nieuwe kabinet de middelen om zzp’ers goed te bedienen. Er staat nu haarscherp zwart-op-wit wat een ondernemer een ondernemer maakt. Die definitie moet ook universeel zijn: nu kan het nog gebeuren dat iemand voor de ene wet wél en de andere géén ondernemer is. Wij hebben nu met ondernemers én werknemers vastgesteld dat dat niet nodig is. Zo kan er een streep worden gezet onder de ergernis die nu nog door de VAR-verklaring wordt opgeroepen.”

“We zijn tevreden met dit advies. Het beeld van de zzp’er wordt in ere hersteld”, aldus Raats-Coster. “Problemen kregen vaak onevenredig veel aandacht, terwijl het zelfstandig ondernemerschap juist zo veel kansen biedt voor Nederland. Gelukkig onderstreept het advies het belang van de zzp’er voor de innovatie, economie en samenleving. Maar we moeten onze ogen niet sluiten voor problemen. Knelpunten voor bepaalde sectoren en doelgroepen zijn nu afgebakend en gedefinieerd. Er zijn een aantal maatregelen genomen om deze weg te nemen. Zo beveelt de SER aan dat de vrijwillige toegang tot de WIA voor zzp’ers wordt verlengd naar een jaar. Ook verdient de toegankelijkheid tot private arbeidsongeschiktheidsverzekeringen aandacht. De toegang tot betere pensioenvoorzieningen moet nodig onderzocht worden.”

Dat de zzp’er een ondernemer is, betekent dat hij in vrijheid moet kunnen opereren, aldus de SER commissie in het conceptadvies. Concreet houdt dit in dat de zzp’er gevrijwaard moet blijven van collectieve verplichtingen of overeenkomsten. Ook concludeert zij dat een groot deel van de zzp’ers een boven modaal inkomen genereert. In enkele sectoren functioneert de markt niet optimaal, onder meer omdat de tarieven structureel onder druk staan. De mededingingswet biedt per 1 januari meer mogelijkheden voor ondernemers om onderlinge afspraken te maken.

Het SER-advies over de positie van de zelfstandige zonder personeel wordt vanmiddag gepresenteerd en werd opgesteld op verzoek van het kabinet. PZO was als grootste onafhankelijke belangenbehartiger voor zzp’ers betrokken bij het opstellen van het SER-advies. Op 15 oktober zal het advies ter stemming komen in de Raad. PZO voorzitter Esther Raats-Coster is tevens lid van de Raad.

Platform Zelfstandige Ondernemers (PZO)
Met 20.000 leden is PZO de grootste onafhankelijke belangenbehartiger voor zelfstandige ondernemers zonder personeel. PZO behartigt de collectieve belangen van de leden in politiek Den Haag. Daarnaast ondersteunt PZO haar leden met onder meer een juridische helpdesk en andere ledendiensten, zoals collectieve verzekeringsarrangementen. De vereniging Platform Zelfstandige Ondernemers is opgericht in 2002.

Participanten van Blue Carpet zijn aangesloten bij PZO.

In nrcnext stond vandaag een mooi interview met Steve Sichtman, geschreven door Gretha Pama. De illustratie van Marike Knaapen sprak ons, Steve’s collega’s, enorm aan. In het stuk uiteraard veel aandacht voor ‘het nieuwe werken’. Bij Blue Carpet is dat niet meer nieuw en ook geen hype: het is gewoon de manier waarop we (willen) werken.

Enkele citaten:

• Steve Sichtman zag het om zich heen: werknemers van zijn generatie keken anders naar carrière maken dan de generatie voor hen. „Niet meer alleen omhoog, omhoog, omhoog en alles daarvoor opofferen. Mensen gingen een balans zoeken: doen waar je goed in bent, onder jouw voorwaarden en op een manier die jou aanstaat.”
• “Werkgevers hadden de neiging om in het wilde weg te flexibiliseren. Ze huurden mensen in zonder goed te weten wie die mensen waren en wat ze konden.”
• “Het nieuwe werken is begonnen als een gevolg van welvaart, maar het is veel groter geworden. Het gaat om een gevoel dat de mensen van mijn
  generatie en de generatie daaronder delen: de behoefte aan een betekenisvolle invulling van ons leven.”

Lees het complete artikel (klik! pdf, ca 3 mb).

In nrcnext stond vandaag een mooi interview met Steve Sichtman, geschreven door Gretha Pama. De illustratie van Marike Knaapen sprak ons, Steve’s collega’s, enorm aan. In het stuk uiteraard veel aandacht voor ‘het nieuwe werken’. Bij Blue Carpet is dat niet meer nieuw en ook geen hype: het is gewoon de manier waarop we (willen) werken.

Enkele citaten:

• Steve Sichtman zag het om zich heen: werknemers van zijn generatie keken anders naar carrière maken dan de generatie voor hen. „Niet meer alleen omhoog, omhoog, omhoog en alles daarvoor opofferen. Mensen gingen een balans zoeken: doen waar je goed in bent, onder jouw voorwaarden en op een manier die jou aanstaat.”
• “Werkgevers hadden de neiging om in het wilde weg te flexibiliseren. Ze huurden mensen in zonder goed te weten wie die mensen waren en wat ze konden.”
• “Het nieuwe werken is begonnen als een gevolg van welvaart, maar het is veel groter geworden. Het gaat om een gevoel dat de mensen van mijn
  generatie en de generatie daaronder delen: de behoefte aan een betekenisvolle invulling van ons leven.”

Lees het complete artikel door te klikken op de illustratie (pdf, ca 3 mb).

Vorige maand las ik een interessant artikel op de site van Newsweek waarin de opkomst van vrouwen op de arbeidsmarkt wordt beschreven. Misschien denk je nu meteen ‘oud nieuws’, toch werd ik door de inhoud verrast en ook aan het denken gezet.

Zo voorspellen economen dat in 2024 de gemiddelde vrouw in de Verenigde Staten en de rijke Europese landen, meer verdient dan haar mannelijke evenknie. Een ander opmerkelijk feit: uit veel onderzoeken blijkt dat bedrijven met meer vrouwen in de directie financieel aanmerkelijk beter presteren dan bedrijven zonder vrouwen in de directie.

Toch past bij al dit positieve nieuws ook een kanttekening. De schrijfsters gaan niet in op het gegeven dat vrouwen zich over het algemeen slecht weten te verkopen. Vraag aan een vrouw, vast of interim, wat ze doet en er volgt in de meeste gevallen een feitelijk opsomming van de werkzaamheden. Stel je dezelfde vraag aan een man, dan volgt vaak een heel verhaal met mooie Engelse termen. Bij doorvragen blijk je vaak hetzelfde te doen. Hoe komt dat nou?

Naar mijn mening is een van de mogelijke oorzaken het ‘multi-taskend’ vermogen van vrouwen. Door alle andere dingen die zij naast hun werk nog te doen hebben is vanzelf een, overigens oer-Hollandse, nuchtere mentaliteit ontstaan. Doe maar gewoon dan doe je al gek genoeg is een uitspraak die met name de meeste vrouwen op het lijf geschreven is. Er is gewoonweg te weinig tijd om ons te omhullen met veel tekst en mooie woorden want we hebben nog meer te doen.

Dat wil niet zeggen dat vrouwen zich onmiddellijk een ander jargon eigen moeten maken. Ik denk wel dat we er aan moeten werken om onze bescheidenheid van ons af te gooien. Gewoon durven zeggen waar we goed in zijn in plaats van te benadrukken waar je ons vooral niet voor moet inzetten. Kortom, werk aan de winkel, en als we ergens goed in zijn dan is het wel daarin.
En wie weet wordt 2024 misschien zomaar 2014! Een mooie gedachte om de zomervakantie mee af te sluiten en de altijd drukke najaarsmaanden mee in te gaan.

Esther Hoekstra

Esther Hoekstra is project- en communicatiemanager en als participant aangesloten bij Blue Carpet.

Vorige maand las ik een interessant artikel op de site van Newsweek waarin de opkomst van vrouwen op de arbeidsmarkt wordt beschreven. Misschien denk je nu meteen ‘oud nieuws’, toch werd ik door de inhoud verrast en ook aan het denken gezet.

Zo voorspellen economen dat in 2024 de gemiddelde vrouw in de Verenigde Staten en de rijke Europese landen, meer verdient dan haar mannelijke evenknie. Een ander opmerkelijk feit: uit veel onderzoeken blijkt dat bedrijven met meer vrouwen in de directie financieel aanmerkelijk beter presteren dan bedrijven zonder vrouwen in de directie.

Toch past bij al dit positieve nieuws ook een kanttekening. De schrijfsters gaan niet in op het gegeven dat vrouwen zich over het algemeen slecht weten te verkopen. Vraag aan een vrouw, vast of interim, wat ze doet en er volgt in de meeste gevallen een feitelijk opsomming van de werkzaamheden. Stel je dezelfde vraag aan een man, dan volgt vaak een heel verhaal met mooie Engelse termen. Bij doorvragen blijk je vaak hetzelfde te doen. Hoe komt dat nou?

Naar mijn mening is een van de mogelijke oorzaken het ‘multi-taskend’ vermogen van vrouwen. Door alle andere dingen die zij naast hun werk nog te doen hebben is vanzelf een, overigens oer-Hollandse, nuchtere mentaliteit ontstaan. Doe maar gewoon dan doe je al gek genoeg is een uitspraak die met name de meeste vrouwen op het lijf geschreven is. Er is gewoonweg te weinig tijd om ons te omhullen met veel tekst en mooie woorden want we hebben nog meer te doen.

Dat wil niet zeggen dat vrouwen zich onmiddellijk een ander jargon eigen moeten maken. Ik denk wel dat we er aan moeten werken om onze bescheidenheid van ons af te gooien. Gewoon durven zeggen waar we goed in zijn in plaats van te benadrukken waar je ons vooral niet voor moet inzetten. Kortom, werk aan de winkel, en als we ergens goed in zijn dan is het wel daarin.
En wie weet wordt 2024 misschien zomaar 2014! Een mooie gedachte om de zomervakantie mee af te sluiten en de altijd drukke najaarsmaanden mee in te gaan.

Esther Hoekstra

Esther Hoekstra is project- en communicatiemanager en als participant aangesloten bij Blue Carpet.

Resultaten kwartaalonderzoek Atos

Een selectie feiten uit dit onderzoek, de Atos Interim Index, waar 800 interim-managers aan mee deden:

• 20% van de interim-managers zijn bij geen enkel e-community platform als LinkedIn o.i.d. aangesloten.
• 45% van de interim-managers (IM-ers) die korter dan twee jaar voor zich zelf werken, overwegen weer in vaste dienst te gaan. Dat percentage ligt voor IM-ers met veel meer ervaring een stuk lager (dat laatste heeft m.i. deels te maken heeft met het gebrek aan perspectief op een vaste baan).
• De helft van alle IM-ers van 55 jaar en ouder zit momenteel zonder opdracht. Hoe jonger de IM-er, hoe lager dat percentage. Eerder onderzoek van YER gaf aan dat 40% momenteel zonder (grote) opdracht zit.
• Met name oudere en mannelijke IM-ers besteden weinig tijd aan professionele en persoonlijke ontwikkeling (dat is overigens bij managers in vaste dienst niet veel anders).
• 63% van de IM-ers ervaart momenteel t.o.v. een jaar geleden een inkomensachteruitgang. Het gros vangt dalende omzet uit interim-management op door in te teren op het eigen vermogen.
• Algemeen management is ‘out’; project/programma management is ‘hot’.
• IM-ers verwachten alleen voor de sector ‘Financials’ komende tijd groei van het aantal opdrachten; voor sector ‘Overheid’ verwachten ze een drastische daling.
• Internet blijft een zeer kleine rol spelen in bemiddeling van interimmers (het gaat hierbij om directe bemiddeling van nog onbekende kandidaten, niet om de rol die internet speelt in contact tussen bureaus/opdrachtgevers en interimmers bij vinden van interimmers).

Ervaren interim-managers in lastige positie

In de discussie die volgde op de presentatie van dit onderzoek kwamen nog een aantal trends naar voren die veelzeggend zijn over de staat van de interim-markt. Daar waar de ‘onderkant’ (tariefsrange tot 90/100 E per uur) van de markt al langere tijd onder druk staat door raamovereenkomsten en de invloed van inkoop gedreven MSP’s (management service providors), staat de bovenkant van de markt ook steeds zwaarder onder druk. Deels voor interimmers zelf, maar zeker voor de bureaus die voor het topsegment werken.

• De tarieven staan in de breedte onder druk. Bij overheden wordt hard gewerkt aan maximum dagtarieven.
• Naast dalende tarieven, daalt de marge van de bureaus op die tarieven ook nog eens (echte harde cijfers zijn hier niet over, maar in bijvoorbeeld de UK is de marges van bemiddelingsbureaus in paar jaar tijd gedaald met 50%! In de discussie kwam het niet aan de orde, maar Managed Service Providors [organiseren de inkoop van flex] spelen ook bij voor de zwaardere interim-opdrachten een steeds grotere rol).
• Organisaties weten steeds beter zelf interim-managers te vinden en vooral te binden, ook als ze niet bij hen in opdracht zijn.
• Bureaus zonder (vak)inhoudelijk profiel staan extra onder druk (Leo Witvliet, hoogleraar Interim-management aan Nyenrode drukte dat plastisch uit met de woorden: ‘De leveranciers van warm vlees leggen het af tegen de bureaus met inhoudelijk toegevoegde waarde’).
• Zeker in het zwaardere segment interim-managers zitten veel generalistische algemeen managers, met niet zelden een wat traditionelere (masculiene) managementstijl, terwijl de markt vraag om specialisten en/of managers met een meer ‘feminiene management stijl’, zo stelde Leo Witvliet.
• De generatie ervaren IM-ers (die veelal tot de categorie in het zwaardere segment behoren) weet zichzelf slecht te onderscheiden en te profileren en maken daarbij niet tot nauwelijks gebruik van sociale media.

Koppel deze trends aan de genoemde cijfers en het mag duidelijk zijn dat zowel de huidige marktpositie als het perspectief voor de zwaardere, algemene interim-managers niet al te best is. Dit ondanks de meer positieve economische signalen (voorzichtig herstel arbeidsmarkt, aantrekkende wereldeconomie) en demografische trends (dalend arbeidspotentieel na 2011).
Het bracht Ron Steens (GITP interim) er toe te pleiten voor een financieel vangnet voor interim-managers die in financiële problemen dreigen te komen, dit analoog aan de crisisvoorzieningen die voor bedrijven zijn getroffen. Duidelijk mag zijn dat een flinke groep interim-managers, met veel kennis en ervaring, buiten spel dreigt te geraken. Dat te veranderen vergt zowel een mentaliteitsomslag onder die groep interimmers (anders in de markt staan, op ander type opdrachten richten, actiever ontwikkelen) als een gezamenlijke inspanning van de hele sector op het terrein van opleiding, ontwikkeling en manier op kijken tegen talent.

Bureaus onder druk

Terug naar de positie van de bureaus die interim-managers bemiddelen. Gelet op de bovenstaande cijfers en trends en ook gezien de geluiden die ik elders in de markt opvang, lijkt het me dat de sanering onder de bureaus nog lang niet over is. Een deel van de ‘traditionele’ bureaus heeft te lang gehoopt dat de markt zich wel zou gaan herstellen en zou terugkeren naar oude verhoudingen. Daar vergissen ze zich mijn inziens in. Dus moeten die bureaus hard werken aan nieuwe business-modellen, transactie-kosten voor het ‘leveren’ van interimmers fors laten dalen, toegevoegde waarde leveren waar opdrachtgevers en IM-ers op zitten te wachten en zich herinrichten om in te spelen op een snel veranderende markt. Veranderingen die zowel spelen bij de ‘inkopende organisaties’ als bij de zelfstandige interim-managers.

Hugo-Jan Ruts

Hugo-Jan Ruts is zelfstandig interimmanager en adviseur. Veel van zijn opdrachten liggen op het snijvlak van Management, HRM en Marketing. Hij heeft een weblog over onderwerpen die te maken hebben met marketing & HR, met professionals & management, personals & corporate branding, flexibel werken en de markt van & voor zelfstandige interim professionals.

De interim-management tak van Atos Orgin peilt sinds 2009 elk kwartaal de stemming onder interim-managers. De uitkomsten uit die peiling, de Atos Interim Index geven een aardig beeld over hoe interim-managers zelf tegen de markt en hun eigen positie aankijken. Voor sommige groepen interimmers en bureaus blijft het zwaar weer.

Resultaten kwartaalonderzoek Atos

Een selectie feiten uit dit onderzoek, de Atos Interim Index, waar 800 interim-managers aan mee deden:

• 20% van de interim-managers zijn bij geen enkel e-community platform als LinkedIn o.i.d. aangesloten.
• 45% van de interim-managers (IM-ers) die korter dan twee jaar voor zich zelf werken, overwegen weer in vaste dienst te gaan. Dat percentage ligt voor IM-ers met veel meer ervaring een stuk lager (dat laatste heeft m.i. deels te maken heeft met het gebrek aan perspectief op een vaste baan).
• De helft van alle IM-ers van 55 jaar en ouder zit momenteel zonder opdracht. Hoe jonger de IM-er, hoe lager dat percentage. Eerder onderzoek van YER gaf aan dat 40% momenteel zonder (grote) opdracht zit.
• Met name oudere en mannelijke IM-ers besteden weinig tijd aan professionele en persoonlijke ontwikkeling (dat is overigens bij managers in vaste dienst niet veel anders).
• 63% van de IM-ers ervaart momenteel t.o.v. een jaar geleden een inkomensachteruitgang. Het gros vangt dalende omzet uit interim-management op door in te teren op het eigen vermogen.
• Algemeen management is ‘out’; project/programma management is ‘hot’.
• IM-ers verwachten alleen voor de sector ‘Financials’ komende tijd groei van het aantal opdrachten; voor sector ‘Overheid’ verwachten ze een drastische daling.
• Internet blijft een zeer kleine rol spelen in bemiddeling van interimmers (het gaat hierbij om directe bemiddeling van nog onbekende kandidaten, niet om de rol die internet speelt in contact tussen bureaus/opdrachtgevers en interimmers bij vinden van interimmers).

Ervaren interim-managers in lastige positie

In de discussie die volgde op de presentatie van dit onderzoek kwamen nog een aantal trends naar voren die veelzeggend zijn over de staat van de interim-markt. Daar waar de ‘onderkant’ (tariefsrange tot 90/100 E per uur) van de markt al langere tijd onder druk staat door raamovereenkomsten en de invloed van inkoop gedreven MSP’s (management service providors), staat de bovenkant van de markt ook steeds zwaarder onder druk. Deels voor interimmers zelf, maar zeker voor de bureaus die voor het topsegment werken.

• De tarieven staan in de breedte onder druk. Bij overheden wordt hard gewerkt aan maximum dagtarieven.
• Naast dalende tarieven, daalt de marge van de bureaus op die tarieven ook nog eens (echte harde cijfers zijn hier niet over, maar in bijvoorbeeld de UK is de marges van bemiddelingsbureaus in paar jaar tijd gedaald met 50%! In de discussie kwam het niet aan de orde, maar Managed Service Providors [organiseren de inkoop van flex] spelen ook bij voor de zwaardere interim-opdrachten een steeds grotere rol).
• Organisaties weten steeds beter zelf interim-managers te vinden en vooral te binden, ook als ze niet bij hen in opdracht zijn.
• Bureaus zonder (vak)inhoudelijk profiel staan extra onder druk (Leo Witvliet, hoogleraar Interim-management aan Nyenrode drukte dat plastisch uit met de woorden: ‘De leveranciers van warm vlees leggen het af tegen de bureaus met inhoudelijk toegevoegde waarde’).
• Zeker in het zwaardere segment interim-managers zitten veel generalistische algemeen managers, met niet zelden een wat traditionelere (masculiene) managementstijl, terwijl de markt vraag om specialisten en/of managers met een meer ‘feminiene management stijl’, zo stelde Leo Witvliet.
• De generatie ervaren IM-ers (die veelal tot de categorie in het zwaardere segment behoren) weet zichzelf slecht te onderscheiden en te profileren en maken daarbij niet tot nauwelijks gebruik van sociale media.

Koppel deze trends aan de genoemde cijfers en het mag duidelijk zijn dat zowel de huidige marktpositie als het perspectief voor de zwaardere, algemene interim-managers niet al te best is. Dit ondanks de meer positieve economische signalen (voorzichtig herstel arbeidsmarkt, aantrekkende wereldeconomie) en demografische trends (dalend arbeidspotentieel na 2011).
Het bracht Ron Steens (GITP interim) er toe te pleiten voor een financieel vangnet voor interim-managers die in financiële problemen dreigen te komen, dit analoog aan de crisisvoorzieningen die voor bedrijven zijn getroffen. Duidelijk mag zijn dat een flinke groep interim-managers, met veel kennis en ervaring, buiten spel dreigt te geraken. Dat te veranderen vergt zowel een mentaliteitsomslag onder die groep interimmers (anders in de markt staan, op ander type opdrachten richten, actiever ontwikkelen) als een gezamenlijke inspanning van de hele sector op het terrein van opleiding, ontwikkeling en manier op kijken tegen talent.

Bureaus onder druk

Terug naar de positie van de bureaus die interim-managers bemiddelen. Gelet op de bovenstaande cijfers en trends en ook gezien de geluiden die ik elders in de markt opvang, lijkt het me dat de sanering onder de bureaus nog lang niet over is. Een deel van de ‘traditionele’ bureaus heeft te lang gehoopt dat de markt zich wel zou gaan herstellen en zou terugkeren naar oude verhoudingen. Daar vergissen ze zich mijn inziens in. Dus moeten die bureaus hard werken aan nieuwe business-modellen, transactie-kosten voor het ‘leveren’ van interimmers fors laten dalen, toegevoegde waarde leveren waar opdrachtgevers en IM-ers op zitten te wachten en zich herinrichten om in te spelen op een snel veranderende markt. Veranderingen die zowel spelen bij de ‘inkopende organisaties’ als bij de zelfstandige interim-managers.

Hugo-Jan Ruts

Hugo-Jan Ruts is zelfstandig interimmanager en adviseur. Veel van zijn opdrachten liggen op het snijvlak van Management, HRM en Marketing. Hij heeft een weblog over onderwerpen die te maken hebben met marketing & HR, met professionals & management, personals & corporate branding, flexibel werken en de markt van & voor zelfstandige interim professionals.

Ik ben geen voetballiefhebber en ook geen voetbalhater. Ik sta neutraal tegenover deze bedrijfstak, waarvan ik me realiseer dat zoveel mensen er plezier aan beleven. Ik stapte enige tijd geleden dan ook met een beetje gewetenswroeging de studio van NCRV’s Standpunt Café uit (ik ben vast panellid), nadat ik daar het standpunt had ingenomen, dat we de Wereldkampioenschappen Voetbal 2018 beter aan ons voorbij kunnen laten gaan. “Waarom?”, vroegen mijn mede-discussianten verbaasd. We zouden daar economisch immers veel profijt van hebben. “Ik geloof er niets van”, antwoordde ik. We kunnen in Nederland geen grote projecten aan. Met de Noord-Zuid-lijn liep het mis, de Betuwelijn ontspoorde voordat er ook maar één trein over reed. We zijn niet goed in managen van dingen die groter zijn dan wezelf. En als grote projecten -geheel in de lijn van wat je mag verwachten- financieel uit de hand lopen, nemen we niet ruiterlijk ons verlies (schrammen en builen oplopen hoort nu eenmaal bij een volwassen samenleving), maar dan schreeuwen we moord en brand.

Broodje kaas wint het niet van de kaviaar

In mijn achterhoofd speelde natuurlijk ook het enorme cultuurverschil tussen de hemelse werkelijkheid van de Fifa en de zuinige sfeer van Het Torentje. Fifa: de wereld van de onbegrensde mogelijkheden, de dure Hilton-suites, auto met chauffeur, toastjes kavier en champagne, ons-kent-ons, vriendjespolitiek, en het elkaar toeschuiven van majeure financiële voordelen. Daartegenover zetten we een broodje kaas en onze doe-maar-gewoon-dan-doe-je-gek-genoeg-mentaliteit. En daar zal de verwende egotripper Sepp Blatter het -als hoofddompteur van het voetbalcircus- niet voor doen, hetgeen kort daarna in een achtergrondreportage van KRO’s Reporter werd bevestigd.

Per fiets

Blatter is de spin in het web van een organisatie met mafia-achtige trekken. Om te voorkomen dat hij nu zijn leger juristen op me afstuurt voeg ik er aan toe: dit was het beeld, dat naar mijn mening in die uitstekende uitzending oprees. (een opmerking terzijde: ik zie dat het onderzoeksprogramma Reporter steeds meer aan maatschappelijke relevantie wint). Kort daarna bood Cruyff namens Nederland het bidbook aan, waarin we voor onszelf pleiten als beste kandidaat voor die WK in 2018. En inderdaad: Cruyff arriveerde geheel in stijl, per fiets in de wereld van sex, drugs en rock ‘n roll. Groter kon het verschil niet zijn.

Buigen naar de duivel

Toen ik dus die studio een paar weken geleden uitstapte werd ik gekweld door gewetenswroeging. Die betrof mijn eigen bekrompen geest: als je klein blijft denken zul je nooit groot worden, dus misschien had ik toch wat ruimhartiger voor het grote avontuur moeten (durven) kiezen. Ik voelde me als een grote jongen, die zijn kleine zusje een speeltje had willen afpakken. Sinds deze week ben ik compleet genezen van mijn twijfel. Machtsorganisaties, die jonge meisjes in de gevangenis laten gooien, omdat ze de verkeerde jurkjes dragen, deugen niet. Maar wat schetst mijn verbazing nu ik hedenochtend in het Algemeen Dagblad lees, dat ook de Nederlandse overheid inmiddels heeft toegezegd aan de Fifa-praktijken mee te willen werken, mocht ons de gelukzaligheid van het WK 2018 treffen. Blatter heeft ook aan Nederland gevraagd om tijdens de WK een speciaal juridisch regiem te hanteren, ontheven te worden van het betalen van belasting, fiscaal-vriendelijk te zijn voor sponsors, de politie af te sturen op jonge meisjes die lak hebben aan de portemonnee van Blatter, die nota bene zo mogelijk de Nederlandse wetgeving wil laten aanpassen om zijn financiële belangen optimaal veilig te stellen. En we schijnen daarmee nog akkoord gegaan te zijn ook, zonder dat we het ons realiseerden. We buigen dus nu al soepel naar de duivel.

Foutje, bedankt!

Sorry, foutje. De tweede kamer-leden hadden het zo druk met de vraag of het vee in de Oostvaardersplassen wel of niet bijgevoerd moet worden, dat ze er niet aan toegekomen zijn om het WK-dossier van de Fifa goed te lezen. Ik zei het al: we kunnen wereldse projecten niet aan. In de uitzending van Standpunt Café vertelde een deskundige me, dat onze lokale economie enorm van het WK zou profiteren. In het AD evenwel lees ik, dat de Fifa alle risico’s aan de Zuid-Afrikaanse overheid heeft gelaten, er zelf met de poet van door gaat, en de lokale economie per saldo met de kater laat zitten. Arme Zuid-Afrikaanse belastingbetaler. Ik ben definitief genezen: laat die beker in godsnaam aan ons voorbijgaan en verklaar lui als Blatter in Nederland tot persona non grata. Ze zijn de symbolen van een voorbije tijd van grootheidswaanzin.

Ton Verlind

Ton Verlind is columnist bij Blue Carpet. Lees ook zijn artikelen op www.tonverlind.nl.

Ik ben geen voetballiefhebber en ook geen voetbalhater. Ik sta neutraal tegenover deze bedrijfstak, waarvan ik me realiseer dat zoveel mensen er plezier aan beleven. Ik stapte enige tijd geleden dan ook met een beetje gewetenswroeging de studio van NCRV’s Standpunt Café uit (ik ben vast panellid), nadat ik daar het standpunt had ingenomen, dat we de Wereldkampioenschappen Voetbal 2018 beter aan ons voorbij kunnen laten gaan. “Waarom?”, vroegen mijn mede-discussianten verbaasd. We zouden daar economisch immers veel profijt van hebben. “Ik geloof er niets van”, antwoordde ik. We kunnen in Nederland geen grote projecten aan. Met de Noord-Zuid-lijn liep het mis, de Betuwelijn ontspoorde voordat er ook maar één trein over reed. We zijn niet goed in managen van dingen die groter zijn dan wezelf. En als grote projecten -geheel in de lijn van wat je mag verwachten- financieel uit de hand lopen, nemen we niet ruiterlijk ons verlies (schrammen en builen oplopen hoort nu eenmaal bij een volwassen samenleving), maar dan schreeuwen we moord en brand.

Broodje kaas wint het niet van de kaviaar

In mijn achterhoofd speelde natuurlijk ook het enorme cultuurverschil tussen de hemelse werkelijkheid van de Fifa en de zuinige sfeer van Het Torentje. Fifa: de wereld van de onbegrensde mogelijkheden, de dure Hilton-suites, auto met chauffeur, toastjes kavier en champagne, ons-kent-ons, vriendjespolitiek, en het elkaar toeschuiven van majeure financiële voordelen. Daartegenover zetten we een broodje kaas en onze doe-maar-gewoon-dan-doe-je-gek-genoeg-mentaliteit. En daar zal de verwende egotripper Sepp Blatter het -als hoofddompteur van het voetbalcircus- niet voor doen, hetgeen kort daarna in een achtergrondreportage van KRO’s Reporter werd bevestigd.

Per fiets

Blatter is de spin in het web van een organisatie met mafia-achtige trekken. Om te voorkomen dat hij nu zijn leger juristen op me afstuurt voeg ik er aan toe: dit was het beeld, dat naar mijn mening in die uitstekende uitzending oprees. (een opmerking terzijde: ik zie dat het onderzoeksprogramma Reporter steeds meer aan maatschappelijke relevantie wint). Kort daarna bood Cruyff namens Nederland het bidbook aan, waarin we voor onszelf pleiten als beste kandidaat voor die WK in 2018. En inderdaad: Cruyff arriveerde geheel in stijl, per fiets in de wereld van sex, drugs en rock ‘n roll. Groter kon het verschil niet zijn.

Buigen naar de duivel

Toen ik dus die studio een paar weken geleden uitstapte werd ik gekweld door gewetenswroeging. Die betrof mijn eigen bekrompen geest: als je klein blijft denken zul je nooit groot worden, dus misschien had ik toch wat ruimhartiger voor het grote avontuur moeten (durven) kiezen. Ik voelde me als een grote jongen, die zijn kleine zusje een speeltje had willen afpakken. Sinds deze week ben ik compleet genezen van mijn twijfel. Machtsorganisaties, die jonge meisjes in de gevangenis laten gooien, omdat ze de verkeerde jurkjes dragen, deugen niet. Maar wat schetst mijn verbazing nu ik hedenochtend in het Algemeen Dagblad lees, dat ook de Nederlandse overheid inmiddels heeft toegezegd aan de Fifa-praktijken mee te willen werken, mocht ons de gelukzaligheid van het WK 2018 treffen. Blatter heeft ook aan Nederland gevraagd om tijdens de WK een speciaal juridisch regiem te hanteren, ontheven te worden van het betalen van belasting, fiscaal-vriendelijk te zijn voor sponsors, de politie af te sturen op jonge meisjes die lak hebben aan de portemonnee van Blatter, die nota bene zo mogelijk de Nederlandse wetgeving wil laten aanpassen om zijn financiële belangen optimaal veilig te stellen. En we schijnen daarmee nog akkoord gegaan te zijn ook, zonder dat we het ons realiseerden. We buigen dus nu al soepel naar de duivel.

Foutje, bedankt!

Sorry, foutje. De tweede kamer-leden hadden het zo druk met de vraag of het vee in de Oostvaardersplassen wel of niet bijgevoerd moet worden, dat ze er niet aan toegekomen zijn om het WK-dossier van de Fifa goed te lezen. Ik zei het al: we kunnen wereldse projecten niet aan. In de uitzending van Standpunt Café vertelde een deskundige me, dat onze lokale economie enorm van het WK zou profiteren. In het AD evenwel lees ik, dat de Fifa alle risico’s aan de Zuid-Afrikaanse overheid heeft gelaten, er zelf met de poet van door gaat, en de lokale economie per saldo met de kater laat zitten. Arme Zuid-Afrikaanse belastingbetaler. Ik ben definitief genezen: laat die beker in godsnaam aan ons voorbijgaan en verklaar lui als Blatter in Nederland tot persona non grata. Ze zijn de symbolen van een voorbije tijd van grootheidswaanzin.

Ton Verlind

Ton Verlind is columnist bij Blue Carpet. Lees ook zijn artikelen op www.tonverlind.nl.

Schrijf een boek in Chevigny in Frankrijk. Laat het gaan over de Nederlandse kleinburgerlijkheid en lees het op een heuvel in in het Italiaanse Montecatini in het glooiende Toscaanse landschap, terwijl de regen na een paar warme dagen neerdruppelt op de dampende pittoreske patio en aan de horizon de wolken de toppen van de heuvels liefdevol omarmen. Dat is de beste manier om met afstand te kijken naar de problemen die ons in Nederland bezighouden en te mijmeren over de oplossingen.

De Belofte van Laagland

Management-adviseur Robert Coppenhagen schreef “De belofte van Laagland”, een verzonnen verhaal over de egocentristische Nederlandse samenleving. Hij beperkte zich niet tot gejammer en geweeklaag, maar doet een poging om oplossingen aan te dragen voor de lethargie die hij in polderland bespeurt. Beleidsadviezen, gevat in een verzonnen verhaal: het is even wennen, want de kortste weg tussen twee punten is een rechte lijn en als ik me in mijn vakantie dan toch verdiep in de problemen van onze tijd, wil ik de oplossingen het liefst via die route aangereikt krijgen. Het is precies waarover “De belofte van Laagland” gaat: het is niet zozeer de kunst om met de oplossingen te komen, maar het is vooral een uitdaging om eerst de goede vragen te stellen.

Solide oplossingen kosten tijd.

Van empathie naar egocentrisme

“De belofte van Laagland” is minder fictie dan het lijkt. Laagland is Nederland, de beschreven personages zijn herkenbare autoriteiten en de verzonnen, visie-arme, doch sympathieke minister-president Freek van Vlissingen, die op weg is naar een burnout, is onmiskenbaar Jan-Peter Balkenende. De beschreven managers komen uit alle lagen van de privaat-publieke sector. Ze ontmoeten elkaar in een huis in Frankrijk, stellen daar vast dat Nederland zich van een betrokken, empathische, solidaire gemeenschap heeft ontwikkeld tot een zelfzuchtige , introverte money-making machine en bedenken als bijdrage aan een ommekeer de zogenaamde “koploperstrategie”.

Balans is zoek

Wat is er in de ogen van de auteur dan mis? Een gezonde samenleving is in zijn visie gebaseerd op een (duurzaam) ecosysteem, waarin de primaire behoefte (veiligheid en zorg) wordt gerealiseerd door professionals die deskundig zijn en vertrouwen genieten van burgers en overheid. Ze werken vanuit eigen verantwoordelijkheid in een zorgvuldige balans, die tot in lengte van jaren is vol te houden. Maar de werkelijkheid die Coppenhagen ziet is een heel andere, namelijk een samenleving , die zeer gesteld is op zijn materiele verworvenheden, waarin de have’s amechtig hun bezit verdedigen en het vermijden van risico’s tot hoogste bestuurlijke doel is verheven. De alom aanwezige uitputting wordt als probleem naar de toekomst verschoven. Daardoor komt de door de auteur bepleite balans niet tot stand. Het handelen wordt gedomineerd door wantrouwen, met zulke ernstige trekken, dat de schrijver dat wantrouwen ziet als een dominante verslaving, die zich uit in ziekelijke regelzucht. De balans is zoek (Eco-systeem), we zijn op weg naar de afgrond (Ego-systeem).

Argwaan als grondhouding

Het beeld is herkenbaar en sluit aan bij de werkelijkheid zoals we die kennen. De Nederlandse overheid staat in de dagelijkse realiteit inderdaad argwanend tegenover de eigen burgers. In zo’n ernstige mate, dat het gewenst geachte gedrag niet wordt bereikt op basis van overtuiging. Het wordt afgedwongen met een keur aan regels en voorschriften, waardoor individuele burgers juist worden ontmoedig om eigen verantwoordelijkheid te nemen. De regels die de samenleving sociaal moeten houden, werken contraproductief: ze voeden de zelfzucht en de onverschilligheid. Eigen belang eerst. De motor loopt geleidelijk aan vast.

Koploperstrategie

De moderne samenleving is zo complex, dat hij niet meer directief vanuit Den Haag door politici, ambtenaren en hun dienaren bestuurd kan worden. Willen we de boel ook voor de generaties na ons op orde houden, dan kan dat alleen als tot in de haarvaten van de samenleving het “kleine leiderschap” (de eigen verantwoordelijkheid) wordt aangemoedigd. In “De belofte van Laagland” heet dit de koploperstrategie: individuele burgers worden in het boek aangemoedigd om in hun eigen omgeving leiderschap te tonen. Het boek preekt niet de revolutie, maar pleit voor grondige (morele) hervormingen en probeert de weg te wijzen hoe die tot stand kunnen komen. Het kiest voor aanboren van de intellectuele potentie op alle niveaus en het betoogt, dat het realiseren van de ommekeer niet alleen aan de zittende bestuurlijke elite overgelaten kan worden. Les 1: verlaat vastgeroeste standpunten en toon bereidheid om met open mind naar de ander te luisteren. De verkiezingsdebatten die we zojuist achter ons hebben, laten zien hoe moeilijk het is om aan tunnelvisies te ontsnappen.

Aanvankelijk kost het moeite om door de jongensboekachtige formuleringen heen te lezen (de auteur geeft zelf aan geen literaire pretenties te hebben), maar uiteindelijk beschrijft “De belofte van Laagland” een bruikbare aanpak, al komt die voor Freek van Vlissingen, alias Jan-Peter Balkenende in werkelijkheid waarschijnlijk te laat.

Montecatini, Italie, juni 2010

Ton Verlind

Ton Verlind is columnist bij Blue Carpet. Lees ook zijn artikelen op www.tonverlind.nl.

Schrijf een boek in Chevigny in Frankrijk. Laat het gaan over de Nederlandse kleinburgerlijkheid en lees het op een heuvel in in het Italiaanse Montecatini in het glooiende Toscaanse landschap, terwijl de regen na een paar warme dagen neerdruppelt op de dampende pittoreske patio en aan de horizon de wolken de toppen van de heuvels liefdevol omarmen. Dat is de beste manier om met afstand te kijken naar de problemen die ons in Nederland bezighouden en te mijmeren over de oplossingen.

De Belofte van Laagland

Management-adviseur Robert Coppenhagen schreef “De belofte van Laagland”, een verzonnen verhaal over de egocentristische Nederlandse samenleving. Hij beperkte zich niet tot gejammer en geweeklaag, maar doet een poging om oplossingen aan te dragen voor de lethargie die hij in polderland bespeurt. Beleidsadviezen, gevat in een verzonnen verhaal: het is even wennen, want de kortste weg tussen twee punten is een rechte lijn en als ik me in mijn vakantie dan toch verdiep in de problemen van onze tijd, wil ik de oplossingen het liefst via die route aangereikt krijgen. Het is precies waarover “De belofte van Laagland” gaat: het is niet zozeer de kunst om met de oplossingen te komen, maar het is vooral een uitdaging om eerst de goede vragen te stellen.

Solide oplossingen kosten tijd.

Van empathie naar egocentrisme

“De belofte van Laagland” is minder fictie dan het lijkt. Laagland is Nederland, de beschreven personages zijn herkenbare autoriteiten en de verzonnen, visie-arme, doch sympathieke minister-president Freek van Vlissingen, die op weg is naar een burnout, is onmiskenbaar Jan-Peter Balkenende. De beschreven managers komen uit alle lagen van de privaat-publieke sector. Ze ontmoeten elkaar in een huis in Frankrijk, stellen daar vast dat Nederland zich van een betrokken, empathische, solidaire gemeenschap heeft ontwikkeld tot een zelfzuchtige , introverte money-making machine en bedenken als bijdrage aan een ommekeer de zogenaamde “koploperstrategie”.

Balans is zoek

Wat is er in de ogen van de auteur dan mis? Een gezonde samenleving is in zijn visie gebaseerd op een (duurzaam) ecosysteem, waarin de primaire behoefte (veiligheid en zorg) wordt gerealiseerd door professionals die deskundig zijn en vertrouwen genieten van burgers en overheid. Ze werken vanuit eigen verantwoordelijkheid in een zorgvuldige balans, die tot in lengte van jaren is vol te houden. Maar de werkelijkheid die Coppenhagen ziet is een heel andere, namelijk een samenleving , die zeer gesteld is op zijn materiele verworvenheden, waarin de have’s amechtig hun bezit verdedigen en het vermijden van risico’s tot hoogste bestuurlijke doel is verheven. De alom aanwezige uitputting wordt als probleem naar de toekomst verschoven. Daardoor komt de door de auteur bepleite balans niet tot stand. Het handelen wordt gedomineerd door wantrouwen, met zulke ernstige trekken, dat de schrijver dat wantrouwen ziet als een dominante verslaving, die zich uit in ziekelijke regelzucht. De balans is zoek (Eco-systeem), we zijn op weg naar de afgrond (Ego-systeem).

Argwaan als grondhouding

Het beeld is herkenbaar en sluit aan bij de werkelijkheid zoals we die kennen. De Nederlandse overheid staat in de dagelijkse realiteit inderdaad argwanend tegenover de eigen burgers. In zo’n ernstige mate, dat het gewenst geachte gedrag niet wordt bereikt op basis van overtuiging. Het wordt afgedwongen met een keur aan regels en voorschriften, waardoor individuele burgers juist worden ontmoedig om eigen verantwoordelijkheid te nemen. De regels die de samenleving sociaal moeten houden, werken contraproductief: ze voeden de zelfzucht en de onverschilligheid. Eigen belang eerst. De motor loopt geleidelijk aan vast.

Koploperstrategie

De moderne samenleving is zo complex, dat hij niet meer directief vanuit Den Haag door politici, ambtenaren en hun dienaren bestuurd kan worden. Willen we de boel ook voor de generaties na ons op orde houden, dan kan dat alleen als tot in de haarvaten van de samenleving het “kleine leiderschap” (de eigen verantwoordelijkheid) wordt aangemoedigd. In “De belofte van Laagland” heet dit de koploperstrategie: individuele burgers worden in het boek aangemoedigd om in hun eigen omgeving leiderschap te tonen. Het boek preekt niet de revolutie, maar pleit voor grondige (morele) hervormingen en probeert de weg te wijzen hoe die tot stand kunnen komen. Het kiest voor aanboren van de intellectuele potentie op alle niveaus en het betoogt, dat het realiseren van de ommekeer niet alleen aan de zittende bestuurlijke elite overgelaten kan worden. Les 1: verlaat vastgeroeste standpunten en toon bereidheid om met open mind naar de ander te luisteren. De verkiezingsdebatten die we zojuist achter ons hebben, laten zien hoe moeilijk het is om aan tunnelvisies te ontsnappen.

Aanvankelijk kost het moeite om door de jongensboekachtige formuleringen heen te lezen (de auteur geeft zelf aan geen literaire pretenties te hebben), maar uiteindelijk beschrijft “De belofte van Laagland” een bruikbare aanpak, al komt die voor Freek van Vlissingen, alias Jan-Peter Balkenende in werkelijkheid waarschijnlijk te laat.

Montecatini, Italie, juni 2010

Ton Verlind

Ton Verlind is columnist bij Blue Carpet. Lees ook zijn artikelen op www.tonverlind.nl.